In Nagedachtenis aan Desiré Delano Bouterse
13.10.25, DDB Centrum
Geachte aanwezigen, landgenoten, vrienden en familie van onze geliefde gewezen president Desiré Delano Bouterse.
Me baar oe alla wan swit odi.
De tijd gaat hard, en ik probeer wat terug te halen, terwijl er andere momenten en lessen voor mij onvergetelijk zijn.
Een leven dat het pad van onze natie heeft veranderd. En ook al is hij niet meer in lichaam, zijn geest ademt nog steeds in dit volk Ik herinner mij het eerste moment dat ik hem ontmoette, rond de Immigratieviering vele jaren geleden. Ik vertelde hem toen op het podium dat “Desi” in het Hindi letterlijk betekent: “van het land.” En ik zei hem dat er geen naam beter bij hem paste, want hij was werkelijk van het land, van het volk en voor het volk. Vanaf dat moment – en door zoveel gesprekken die vaak meer stiltes dan woorden bevatten – groeide een verbinding die niet meer van deze tijd was, tenminste niet voor mij, We hoefden elkaar niet altijd te spreken om elkaar te begrijpen. Niet iedereen hield van zijn wijze van leiden. Hij was omstreden en geliefd, strijder en sporter, soms streng maar altijd toegankelijk. Zijn leven was één groot politiek schaakbord waarop hij altijd enkele zetten vooruit dacht.
Hij zei eens: “Volg sa o p’sa tap a schaakbord.” Een gezegde die intussen verankert is onze samenleving tot op straat. Altijd berekenend, altijd gericht op het volgende doel – niet voor zichzelf, maar voor het volk. Bakka alla swala sa mit Sranan, crisis op crisis en spanning tussen de volkeren, is de grond waarop hij bouwde blijven staan. Omdat hij het land doorlopen heeft 40 jaren en geïnvesteerd heeft in de eenheid van dit volk.
Hij zei ooit: “Probeer niet te zijn zoals ik ben, probeer te zoeken naar wat ik zocht.” En wat zocht hij? Niet roem, niet vergelding, maar de bevrijding van het denken – de ware soevereiniteit van de geest. “Suriname geloof in jezelf, Surinamers geloof in jezelf”. Dat is de erfenis die wij moeten bewaken. Bouterse een legende is ons voorgegaan en permanent overgegaan in een ideologie – wan denki, en…denki ne dede. Voor mij vormen drie elementen het hart van de Bouterseideologie:
1. Ten eerste: Eenheid. Hij was de bouwmeester van (wat ik zelf noem) één volk van volkeren. Zelfs wanneer anderen de natie verdeelden, bouwde hij bruggen. In zijn eigen woorden waren wij “de Bromtjie Dyaari” Nu ook na 5 moeilijke jaren, herstellen WIJ (die achter gebleven zijn) wat gebroken is geworden, niet om te straffen, maar om te genezen.
2. Het tweede element van de Bouterse-ideologie is: Ontwikkeling. Dat de natuurlijke rijkdommen van dit land aan de kinderen van dit land toekomen. Hij opende Suriname voor de wereld – let wel, niet uit zwakte, maar uit kracht. Hij gaf de boodschap dat vriendschap geen onderwerping hoeft te zijn. Laten wij dat vasthouden. (A.u.b.) De voormalige minister-president van Nederland, Ruud Lubbers, merkte ooit op dat Desiré Delano Bouterse twee bijdragen heeft geleverd die blijvende bewondering verdienen, we moeten het Bouterse meegeven: de eenheid die hij wist te smeden onder zijn volk, en het feit dat hij voor Suriname internationale nieuwe deuren heeft doen opengaan. ..zijn sporen zijn zichtbaar gebleven. Het jammerlijke is dat als die grote inkomsten het land binnen zullen komen, en het land beter op eigen benen zal kunnen staan hij dat niet zal kunnen meemaken.
3. En het derde element: Eigen Verantwoordelijkheid. dekolonisatie van de geest – de ware vrijheid van het denken. En ik heb zoveel uit zijn leven hieruit mogen leren en draag de overtuiging (die ik vaker in mijn toespraken zelf gebruik dat) wanneer het gaat om de geopolitiek zijn wij: vriend van allen en satelliet van niemand. , maar wij moeten goed op onze eigen benen blijven staan.
Ook Mahatma Gandhi zei het: “Ik wil niet dat mijn huis aan alle kanten ommuurd is en dat mijn ramen dichtgestopt zijn. Ik wil dat de cultuur van alle volkeren vrij door mijn huis waait. (U zou het ook kunnen zien als de invloed en bijdrage van andere landen) Maar ik weiger door welke wind dan ook van mijn voeten geblazen te worden.” Zei Gandhi. Het huis staat symbool voor het eigen denken, de eigen identiteit. Het was Bouterse die ons ook steeds leerde op onze eigen benen te staan en het geloof in eigen kunnen. En hij bracht de jongeren daarin mee: de jongste vice voorzitter van het parlement, de jongste vice president, de jongste ministers en jongste dc’s.
Vandaag, acht decennia na zijn geboorte, staan wij opnieuw op een kruispunt: De olie- en gasboom komt eraan, en ik hoor de man die ik altijd “Pres” noemde: “Suriname zal nooit meer hetzelfde zijn.” Woorden die, voor wie goed luisterde, niet alleen als belofte klonken, maar ook als een waarschuwing. De vraag is niet of wij nog van hem houden, maar of wij de moed hebben te doen wat hij deed: vooruit te denken, te blijven geloven, en het volk altijd voorop te stellen, in het bijzonder de mofina wan.
Zoveel jaren ben ik geweest naar zijn verjaardag. A ben lob eng tjieng gezelligheid, ben lob eng gezin, eng pokoe – muziek liefhebber en zanger. Als ik vandaag zou mogen proosten dan zou ik zeggen:
Ja, Pres — we gaan door..wij gaan voort.. Niet als navolgers, maar als voortzetters van wat u zocht.
Gi Bouta.
Gi Mama Sranan.
Grantangi Pres
Me tak oe Grantangi
Datum: 14 oktober 2025
